Wethouder (on)gelijkwaardig samenwerken gezocht

Alleen samen kun je zorgen voor beleid dat écht aansluit bij lokale behoeftes. Vanuit deze gedachte werken de gemeente, andere institutionele partijen en bewoners samen binnen het Nationaal Programma Samen Nieuw-West, het Masterplan Zuidoost en de Aanpak Noord. De overheid heeft de ervaringskennis van bewoners nodig om taaie vraagstukken zoals de wooncrisis, de energietransitie en bestaansonzekerheid op een passende manier aan te pakken. Wij zien van dichtbij dat gelijkwaardigheid in deze samenwerking wel een wens is, maar nog geen realiteit.

Nieuwe wethouderspost 

De gemeente wil wel naast bewoners staan, maar beslismacht blijft top-down georganiseerd. Bewoners worden regelmatig uitgenodigd om mee te praten, terwijl de belangrijkste keuzes al gemaakt zijn. Of bewoners investeren maanden in een participatietraject, waarna prioriteiten bij de gemeente verschuiven zonder duidelijke terugkoppeling. De verschillen in machtspositie tussen bewoners, uitvoerende ambtenaren, beleidsmakers en bestuurders worden nauwelijks expliciet besproken. Juist daardoor ontstaan misverstanden, wantrouwen en soms ook conflict.
We zien ook ambtenaren en bewoners die hun ongelijke positie erkennen, fricties en ongemak omarmen, én samenwerken aan rechtvaardiger beleid. Betrokken ambtenaren verdiepen zich in de ervaringen van ondervertegenwoordigde bewoners en creëren ruimte voor informele initiatieven die waarde toevoegen in de wijk. Bewoners verdiepen zich in beleidsprocessen en zetten zich in om de belangen van verschillende gemeenschappen bij elkaar te brengen. Niet alleen de gedeelde wens van gelijkwaardigheid, maar juist ook erkenning van de ongelijke realiteit maakt samenwerken mogelijk. In de alledaagse praktijk is gelijkwaardigheid als onderliggend principe net zo belangrijk als het vermogen om bestaande ongelijke machtsverhoudingen expliciet te benoemen en te bevragen. De hoopvolle lokale samenwerkingen waarbinnen dit gebeurt verdienen bestuurlijke bescherming. 

Nu de onderhandelingen voor het nieuwe college zijn begonnen, pleiten wij voor een wethouder ‘(On)gelijkwaardig Samenwerken’. Die kan ervoor zorgen dat veelbelovende samenwerkingen niet afhankelijk blijven van ‘experimenteerruimte’, maar duurzaam worden ingebed in het bestuurlijk stelsel. Op basis van onze onderzoeksbevindingen hebben we een profiel opgesteld dat zo in de vacature voor deze wethouderspost kan.

Wat breng je mee? 

Ben jij een empathische, moedige en transparante bestuurder die samen met bewoners, ambtenaren en andere professionals wil bouwen aan een inclusief en rechtvaardig Amsterdam? Dan zoeken wij jou. 

Je hebt empathie voor bewoners die frustratie, boosheid of vermoeidheid uiten over herhaalde ervaringen met onrecht. Je ziet zulke bewoners niet als onprofessioneel, maar eerder als betrokken buurtexperts. Daarnaast heb je oog voor de invloed op de samenwerking van je eigen emoties en die van ambtenaren. Je doorziet wiens emoties het wel en niet mogelijk maken om gemarginaliseerde stemmen te horen in beleidsvorming.

Je toont bestuurlijke moed. Je erkent dat politiek conflict hoort bij belangenbehartiging en de emancipatie van ondervertegenwoordigde groepen. Je ziet bewoners die tegenmacht organiseren als bondgenoten in de strijd tegen stedelijke ongelijkheid. Je vindt verantwoording naar bewoners toe net zo belangrijk als verantwoording in de ambtelijke lijn. Daarnaast stel je grenzen aan gedrag dat leidt tot een cultuur van ‘verdeel en heers’ in wijken waar publieke voorzieningen schaars zijn, zowel bij ambtenaren als bij bewoners. Je maakt duidelijk waar bewoners wel en niet over mee kunnen beslissen en zorgt dat informatie op tijd gedeeld wordt, zodat betrokken bewoners niet op cruciale momenten vergeten worden. Je snapt dat je soms het samenwerkingsproces moet vertragen, zodat bewoners met voldoende voorbereiding kunnen deelnemen aan beslismomenten.

Wat ga je doen? 

Geen twee dagen zijn hetzelfde. Je begint de dag bijvoorbeeld in Noord, bij bewoners die zich al jaren niet gehoord voelen over de slechte staat van hun woning. Je bespreekt een renovatie- en nieuwbouwproject waarin hun belangen en die van de corporaties bij elkaar gebracht moeten worden. ’s Middags bezoek je een
welzijnsorganisatie in Zuidoost die samen met bewoners het aanbod voor interculturele zorg wil versterken. Of je gaat naar Nieuw-West om het te hebben over armoedebeleid dat niet alleen een oplossing biedt voor het gebrek aan geld van sommige bewoners, maar ook voor het gebrek aan een inclusieve cultuur bij grote bedrijven. ‘S Middags overleg je met je vaste adviesgroep van ambtenaren die op lokaal niveau samenwerken met bewoners en maatschappelijke partners. Je laat je door hen adviseren over effectieve bestuurlijke besluitvormingsprocessen en zorgt dat zij voldoende mandaat ervaren om in een context van ongelijkheid te zoeken naar rechtvaardige beleidsoplossingen.
In elk stadsdeel zie je dat je een bezoeker bent op plekken met een rijk verleden, dat invloed heeft op de relatie tussen bewoners en de overheid. Je neemt de tijd om je in die geschiedenis te verdiepen en weet de mensen te vinden die het geheugen van de wijk zijn. Samen met tussenpersonen die sterke vertrouwensrelaties hebben met verschillende gemeenschappen, breng je in kaart welke vraagstukken prioriteit hebben. Je gaat zorgvuldig om met hun vertrouwen. Als plannen wijzigen of niet doorgaan, neem je verantwoordelijkheid om dit persoonlijk uit te leggen.

Wat drijft jou?

Je haalt voldoening uit het faciliteren van complexe en schurende samenwerkingen die Amsterdam stap voor stap solidair, kansrijk en inclusief kunnen maken. Daar is een lange adem, een scherpe analyse van ongelijke machtsverhoudingen en het omarmen van meerstemmigheid voor nodig. Herken jij jezelf in dit profiel? Dan hopen we van harte dat je je beschikbaar zult stellen.