Decolonization and the European Welfare State door dr. Emil Wolff
Op 12 mei verkent dr. Wolff in het Welfare Future Seminar de dekolonisatie binnen de Europese verzorgingsstaat. Met een focus op de naoorlogse decennia onderzoekt de lezing de opvallende samenloop van de uitbreiding van de verzorgingsstaat en grootschalige migratie vanuit voormalige koloniën—en stelt daarbij de gangbare opvatting ter discussie dat immigratie de verzorgingsstaat ondermijnt.
In hun lezing gaat dr. Wolff in op de dekolonisatie in de context van de Europese verzorgingsstaat. In Europa vielen in de eerste drie decennia na de Tweede Wereldoorlog zowel de ‘Gouden Eeuw van de uitbreiding van de verzorgingsstaat’ als de meest beslissende fase van de dekolonisatie samen, waarbij enkele miljoenen mensen van kolonie naar metropool migreerden.
De gelijktijdigheid van deze twee fenomenen is opmerkelijk. In het publieke debat en in de literatuur over de verzorgingsstaat is de opvatting wijdverbreid dat immigratie een bedreiging vormt voor de verzorgingsstaat. Deze zorgen zijn gebaseerd op het idee dat migranten culturele diversiteit meebrengen, wat de ontwikkeling van vertrouwen en solidariteit zou ondermijnen.
Toch leidde de dekolonisatie tot de migratie van miljoenen mensen naar Europese metropolen, zonder dat dit de herverdelingsinspanningen tijdens het hoogtepunt van Europa’s ‘Gouden Eeuw’ van de verzorgingsstaat in de weg stond. Hoe is dat te verklaren? Hoe konden de uitbreiding van de verzorgingsstaat en de dekolonisatie—twee ingrijpende ontwikkelingen in het naoorlogse Europa—naast elkaar bestaan? En welke sporen heeft kolonialiteit nagelaten in de moderne verzorgingsstaat, een van Europa’s meest kenmerkende verworvenheden van de twintigste eeuw?
Deze zorgen zijn gebaseerd op het idee dat migranten culturele diversiteit meebrengen, wat de ontwikkeling van vertrouwen en solidariteit zou belemmeren. Toch leidde de dekolonisatie tot de migratie van miljoenen mensen van koloniën naar Europese metropolen. Postkoloniale migratie heeft de herverdelingsinspanningen tijdens het hoogtepunt van Europa’s ‘Gouden Eeuw’ van de verzorgingsstaat duidelijk niet belemmerd.
Hoe is dat te verklaren? Hoe konden de uitbreiding van de verzorgingsstaat en de dekolonisatie—twee ingrijpende ontwikkelingen in het naoorlogse Europa—naast elkaar bestaan? En welke sporen heeft kolonialiteit nagelaten in de moderne verzorgingsstaat, een van Europa’s meest kenmerkende verworvenheden van de twintigste eeuw?
Deze vragen vormen de drijvende kracht achter deze lezing, die een overzicht biedt van hoe actoren binnen de verzorgingsstaat in de drie grootste overzeese koloniale rijken van de twintigste eeuw—Groot-Brittannië, Frankrijk en Nederland—tussen 1945 en 1971 postkoloniale migranten uit respectievelijk het Caribisch gebied, Algerije en Indonesië hebben opgevangen.
Wolff laat zien hoe in Frankrijk en Nederland de verzorgingsstaat functioneerde via losse netwerken van zorg en toezicht, die verschillende migrantengroepen op uiteenlopende manieren ondersteunden, disciplineerden en bestraften, afhankelijk van hun nabijheid tot een geracialiseerd idee van de ‘culturele insider’. In het Verenigd Koninkrijk, waar de verzorgingsinfrastructuur minder flexibel was, boden uitvoerende ambtenaren onvoldoende dienstverlening aan gekleurde burgers, beperkten politici de toegangsrechten van overzeese staatsburgers en gaven ambtenaren uiteindelijk vertrouwelijke gegevens door aan de grenspolitie.
Kortom, de verzorgingsstaat werd uiteindelijk een partner in externe grenscontrole. Elk van deze casussen suggereert dat, in tegenstelling tot wat het publieke debat vaak veronderstelt, welvaartsnationalisme niet het enige antwoord van de verzorgingsstaat op migratie is.
Wat
Decolonization and the European Welfare State door dr. Emil Wolff
Wanneer
12 mei 2026, 15.30–17.00 uur, gevolgd door een borrel (locatie nog te bepalen)
Waar
REC B5.12, Common Room Anthropology (Roeterseiland, B-gebouw, 5e verdieping).
Als u niet in persoon aanwezig kunt zijn, kunt u de lezing en discussie ook via de live stream volgen (met de mogelijkheid om vragen te stellen in de chat).
Dr. Emil Wolff's bio
Emil Wolff is universitair docent aan het Instituut Bestuurskunde van de Universiteit Leiden. Hen maakt gebruik van historische sociologie en kritische politieke economie om de blijvende samenhang tussen economische en raciale ongelijkheden te onderzoeken.
Aankomende evenementen – Welfare Futures Seminar
Juni 2026 (exacte datum volgt): Summerson Carr
